Het Andere Boek is uit.

De laatste bladzijde is omgeslagen.

Het is een lijvig boek geworden. De eerste bladzijde werd midden jaren zeventig van de vorige eeuw geschreven. Uit onvrede en optimisme. Onvrede met de wereld en met het conformisme dat toen in het boekenlandschap heerste. Optimisme dat het anders kon: de wereld rechtvaardiger, het boekenlandschap sprankelender.

Daarna volgden ononderbroken drieëndertig jaarlijkse hoofdstukken. De verhaallijn bleef identiek, alleen de locaties veranderden: Handelsbeurs, UFSIA, Stadsfeestzaal, Plantijnhogeschool en tenslotte Wereldculturencentrum Zuiderpershuis.

In wezen ging het om een simpele formule: nodig auteurs uit die wat te vertellen hebben over hoe de wereld draait, vooral anders en beter zou kunnen draaien, geef ze voldoende tijd om daarover te vertellen en… zorg dat hun boeken er ook liggen en desgevallend kunnen gekocht worden. Laat in Vlaanderen een stem horen, sterk of zwak, van eigen bodem of zeer vaak uit verre uithoeken van de wereld, die in het mainstream gebeuren amper aan bod komen, zelfs geweerd worden.

Als Het Andere Boek ooit groot is geworden, dan is het zo gegaan. Als Het Andere Boek kon evolueren tot een volwaardige literaire manifestatie was het door zich als delicatessenwinkel te onderscheiden van de supermarkt.

Vier elementen zijn bepalend geweest in de beslissing om Het Andere Boek dicht te slaan.

Ontluikende talenten en spraakmakende debatten kan je meer dan drie decennia later op vele momenten en podia beluisteren: in bibliotheken en boekhandels, op tal van literaire en culturele evenementen die er intussen zijn bijgekomen. Er vissen meer vissers in dezelfde vijver. Het is minder vanzelfsprekend om ‘anders’ te zijn. In feite kunnen we deze evolutie enkel maar toejuichen.

Ten tweede zijn er onze medewerkers. Om jaar na jaar Het Andere Boek voor elkaar te krijgen, konden we op alle vlakken van de inhoudelijke en praktische organisatie op een trouwe kern van vrijwilligers rekenen. Pogingen om onze kern te verjongen gingen de goede richting uit, maar het profiel van de vrijwilliger die zowel inhoudelijk als praktisch ter beschikking kan staan, blijkt niet vanzelfsprekend. Dat enkele kernmedewerkers recentelijk professioneel het roer omgooiden, vormde de trigger van ons denkproces.

Ten derde: hoewel het totaal aantal bezoekers status quo bleef, begon de laatste edities het aantal betalende bezoekers te dalen. Daardoor werd Het Andere Boek sterker afhankelijk van subsidies en dus groeide het financiële risico dat de Raad van Bestuur telkens moest nemen.

Ten vierde bleek het de afgelopen edities alsmaar moeilijker om internationaal vermaarde pennen naar Antwerpen te halen. Namen waar we gretig op hoopten, werden onhaalbaar. Noch onze aanleg van een fonds om de uitgevers in een gedeelde verantwoordelijkheid financieel bij te springen, noch de bereidheid van partners om hetzelfde te doen, waren voldoende om het de uitgevers mogelijk te maken internationale ruim bekende auteurs naar Antwerpen te halen.

Het Andere Boek sluit af met een geslaagde editie 2009 en is zoals het hoort al zijn engagementen aan subsidieverleners, leveranciers, officiële instanties, personeel en andere partners nagekomen. De gelijknamige vzw achter het initiatief verkeert, net als de beheerders ervan, in een blakende gezondheid.

Vanuit het besef dat we onze ambities niet meer kunnen waarmaken op een manier waar we zelf volledig kunnen achter staan, hebben we er in de raad van bestuur unaniem voor gekozen nu het kan in schoonheid te eindigen.

Andere opties waren mogelijk. Samen en eensgezind hebben we echter voor een point final gekozen omdat we gehecht zijn aan de naam van een initiatief dat staat voor een integraal gebeuren van auteursfestival en boekenbeurs, met drie bezoekende Nobelprijswinnaars, maar ook met politiek recalcitrante standhouders, schuimende pinten, royale porties taart en met de zwetende medewerkers die zorgden dat al deze dingen er jaar na jaar gewoon waren. Dat alles was het één en ondeelbare Andere Boek.

Hoewel we nu niet meteen op tafel staan te dansen, is elke bitterheid of verzuring ons totaal vreemd. Wat primeert is dankbaarheid. Aan de vrienden die jarenlang het initiatief mee trokken en groter maakten en ergens onderweg een stapje opzij zetten; aan de talloze vrijwilligers; aan de standhouders; aan de uitgevers en in het bijzonder aan hen die we zo graag onze hofleveranciers noemden en aan hun promotiemedewerkers; aan de medewerkers van het hotel waar we jarenlang onderdak vonden; aan de honderden binnen- en buitenlandse auteurs die we over de vloer kregen; aan de interviewers en moderatoren; aan onze  subsidieverleners; aan onze mediapartners; aan al onze andere partners groot en klein; aan de drieëndertig artiesten die onze affiches ontwierpen… aan al wie we in deze te korte opsomming zouden vergeten zijn.

Nogmaals van harte dank!

Allervriendelijkste groeten,

namens Het Andere Boek vzw, de raad van bestuur:

Ludo Janssens, Myriam Michiels, Lieve Peeters, Vincent Scheltiens, Fred Van Rillaer